Jak może wyglądać napad padaczkowy?

W skrócie

• Napad z drgawkami to tylko jedna z wielu postaci napadu.
• Ważne jest również to, co dzieje się po napadzie.
• Nie każdy „napad” jest padaczkowy – istnieją napady funkcjonalne.

Napad toniczno-kloniczny

To najbardziej znany obraz: utrata świadomości, usztywnienie ciała, a następnie obustronne drgawki. Może wystąpić sinica, ślinotok, przygryzienie języka i bezwiedne oddanie moczu.

Równie ważne jest to, co dzieje się po drgawkach. Chory często nie odzyskuje od razu pełnego kontaktu: jest splątany, nie wie, gdzie się znajduje, odpowiada nieadekwatnie, jest bardzo zmęczony, boli go głowa lub zasypia. Splątanie ponapadowe to jedna z najważniejszych wskazówek odróżniających napad padaczkowy od innych przyczyn utraty przytomności.

Napady bez drgawek

Napady z okolicy skroniowej mogą objawiać się powtarzalnym déjà vu, nietypowym zapachem lub smakiem, trudnym do opisania uczuciem w nadbrzuszu, nagłym lękiem, zapatrzeniem i brakiem kontaktu, automatycznymi ruchami ust lub rąk – a potem niepamięcią zdarzenia.

Napady z okolicy czołowej bywają krótkie i gwałtowne, często występują w seriach i podczas snu: nagłe usztywnienie, nietypowe ułożenie kończyn, zwrot głowy, wokalizacja lub złożone, nietypowe ruchy.

Napady funkcjonalne (dysocjacyjne)

Dawniej nazywano je „psychogennymi napadami niepadaczkowymi”. Obecnie preferuje się określenie „funkcjonalne/dysocjacyjne”, bo dawna nazwa bywa stygmatyzująca i sugeruje jedną przyczynę.

To rzeczywiste, niezależne od woli objawy – pacjent ich nie udaje. Nie są jednak wywołane wyładowaniami padaczkowymi w mózgu, dlatego wymagają innego leczenia, często z udziałem psychologa lub psychiatry. Mogą mieć związek ze stresem, trudnymi doświadczeniami czy lękiem, ale nie u każdego da się wskazać jedną przyczynę.

Napady funkcjonalne i padaczkowe mogą też współistnieć. W wątpliwych przypadkach najcenniejsze jest zarejestrowanie typowego epizodu podczas video-EEG – jednoczesnego nagrania zachowania i zapisu EEG.

Rozpoznanie napadów funkcjonalnych nie oznacza „nic Pani/Panu nie jest”. Oznacza, że objawy są prawdziwe, ale mają inny mechanizm i wymagają innego leczenia.

Powtarzające się, niewyjaśnione epizody?

• Warto ustalić, czym naprawdę są – od tego zależy leczenie.
• Na konsultację przynieś nagranie epizodu telefonem – to często najcenniejsza informacja diagnostyczna.
• Jeśli to możliwe, przyjdź z osobą, która widziała epizod.